Ograniczenia związane z pierwszą falą pandemii dotknęły praktycznie wszystkie firmy, chociaż z różnym skutkiem.

Finanse na minusie

Pandemiczne obostrzenia poważnie odcisnęły  się na budżetach małopolskich firm. Według deklaracji ankietowanych, niemal połowa z nich musiała ograniczyć swoją działalność. Wpłynęło to na pogorszenie samooceny ich sytuacji finansowej na przestrzeni roku. Podczas gdy 2019 r. przyniósł poważne trudności jedynie  3% badanych przedsiębiorców, 2020 r. zakończył się finansowym tąpnięciem już dla 21% ankietowanych. Zmniejszyła się również liczba przedsiębiorców określających swoją sytuację jako stabilną – z 53% do 44%.

To wszystko sprawia,  że przedsiębiorcy nie patrzą w najbliższą przyszłość z optymizmem. Zdecydowana większość obawia się pogorszenia sytuacji w najbliższych miesiącach, a jednocześnie ponad 20% w ogóle nie jest w stanie przewidzieć zmian mogących przełożyć się na sytuację finansową swojej firmy. Co więcej, niemal jedna trzecia (32%) deklaruje, że pandemiczny lockdown przyniósł ich biznesom straty, których nie będą już w stanie odrobić. Ponad połowa musiała szukać wsparcia finansowego, aby zapłacić składki ZUS i podatki. Jedynie 14% przyznało, że nie odczuło wpływu pandemii na sytuację finansową firmy.

Bez rewolucji w zatrudnieniu

Poważny zgrzyt w bilansach finansowych wielu firm nie przełożył się na drastyczne pogorszenie deklarowanego poziomu zatrudnienia. Niemal 80% badanych stwierdziło, że pandemia nie miała na to wpływu. Oceniając pod tym względem 2019 r. i 2020 r. prawie tyle samo przedsiębiorców (odpowiednio 74% i 75%) zadeklarowało, że sytuacja kadrowa w ich firmie pozostaje na stabilnym poziomie.

Niewielkie zmiany nastąpiły również w warunkach pracy. 13% ankietowanych przyznało, że wprowadziło formę zdalną bądź hybrydową, a po 7% obniżyło wynagrodzenia kosztem utrzymania etatów oraz zmieniło system wykorzystywania urlopów.

Jednocześnie zdecydowana większość badanych przedsiębiorców (58%) liczy, że w kolejnych trzech miesiącach zatrudnienie w ich firmach pozostanie na stabilnym poziomie. 25% wskazuje z kolei na możliwość jego pogorszenia.

fragment klawiatury komputera z przyciskiem z napisem help

Oczekiwane wsparcie

Pakiety pomocowe dla biznesu (uruchamiane przez rząd i samorządy) miały na celu nie tylko pomóc przetrwać im czas obostrzeń, ale także zapobiec ewentualnym masowym zwolnieniom. Jak pokazało badanie, największą popularnością wśród małopolskich przedsiębiorców cieszyło się wsparcie oferowane przez administrację rządową. Ponad 70% skorzystało z możliwości umorzenia składek ZUS i pożyczki dla mikroprzedsiębiorców. Z kolei 53% badanych wskazało, że są beneficjentami rządowej tarczy antykryzysowej.

Wsparcie finansowe wskazywane jest ponadto najczęściej jako preferowana przez firmy forma pomocy (44%). 16% badanych zadeklarowało, że oczekiwałoby umorzenia składek ZUS, a 11% liczy na wsparcie doradcze. Co istotne, niemal jedna piąta ankietowanych (19%) stwierdziła, że nie oczekuje żadnej pomocy.

***

Dane zostały sporządzone na podstawie badania pt. „Małopolskie podmioty gospodarki narodowej wobec epidemii Covid-19” . Po realizacji ankiet z mieszkańcami regionu i samorządami, serię pytań skierowano do przedsiębiorców − najbardziej poszkodowanej gospodarczymi obostrzeniami grupy. Przeprowadzone wywiady telefoniczne pozwoliły uzyskać informację m.in. o aktualnej sytuacji finansowej i kadrowej w firmach, a także poznać oczekiwania przedsiębiorców w zakresie preferowanych form wsparcia.

Badanie zrealizowano na przełomie października i listopada 2020 r. W sumie przeprowadzono 1200 wywiadów telefonicznych z przedstawicielami małopolskich firm.

Zapraszamy do zapoznania się z raportem, a także najważniejszymi wynikami badania opinii przedsiębiorców Region w czasie pandemii.

 

Główny Urząd Statystyczny opublikował wstępne szacunki PKB za 2019 r. w przekroju regionalnym. Dane te mają charakter wstępny i będą przedmiotem rewizji, zgodnie z polityką rewizji stosowaną w rachunkach narodowych i regionalnych. Dane ostateczne za 2019 r. będą dostępne w październiku 2021 r.

Małopolska wśród 5 regionów generujących ponad połowę PKB kraju

PKB Małopolski wyniosło w 2019 r. 185 720 mln zł (wzrost o 7,5% względem 2018 r.). Plasuje to region na 5. miejscu wśród wszystkich województw. Udział Małopolski w krajowym PKB wyniósł 8,1%, co razem z regionami: warszawskim stołecznym, śląskim, wielkopolskim i dolnośląskim stanowi 56% PKB Polski.

Ryc. Wartość PKB w poszczególnych regionach w 2019 r. (mln zł)

Mapa Polski

PKB  na mieszkańca

Najwyższy poziom PKB na 1 mieszkańca uzyskał w 2019 r. region stołeczny warszawski. Był on ponad 3-krotnie większy od wartości osiągniętej przez województwo lubelskie, w którym odnotowano najniższy poziom wskaźnika. Wartość PKB na mieszkańca dla Małopolski wyniosła 54,5 tys. zł, co odpowiadało 91,5% średniej krajowej. Pod względem wartości PKB na mieszkańca Małopolska znalazła się na 7. miejscu wśród regionów.

Ryc. Wartość PKB na mieszkańca w poszczególnych regionach w 2019 r. (tys. zł)

Mapa Polski

 

Zapraszamy do zapoznania się z opracowaniem przygotowanym przez Małopolskie Obserwatorium Rozwoju Regionalnego na podstawie danych GUS [pdf].

Pełne opracowanie GUS. 

 

Pachnących choinką, białych od śniegu Świąt Bożego Narodzenia, spędzonych w ciepłej, rodzinnej atmosferze, pełnych wspaniałych prezentów i pysznych smakołyków. Świąt dających radość i odpoczynek, oraz nadzieję na Nowy Rok, żeby był jeszcze lepszy niż ten, który właśnie przemija.

Życzy Zespół Małopolskiego Obserwatorium Rozwoju Regionalnego

 

bombki świąteczne

 

 

Jak wynika z przeprowadzonego badania, jedynie 7% gmin nie łączy zmian w dochodach własnych z epidemią COVID-19, a 49% dostrzega bezpośrednie powiązania. Lokalne, gminne działania antykryzysowe („Tarcze antykryzysowe”) uruchomiło 81% gmin, przeznaczając na ten cel od 2 tys. zł do 73 mln zł. Zdaniem 89% respondentów, pandemia Covid-19 będzie kształtowała dochody własne gmin w 2021 roku.

Badanie pt. „Finanse gmin województwa małopolskiego w obliczu pandemii Covid-19” zostało przeprowadzone na przełomie września i października 2020 roku za pomocą ankiety internetowej (CAWI), która została skierowana do wszystkich 182 gmin województwa małopolskiego.

Wyniki badania zgrupowano w dwa zbiory:

  • według rodzaju gmin: gminy wiejskie (120 gmin), gminy miejsko-wiejskie (48 gmin), gminy miejskie (11 miast) i miasta na prawach powiatu wyłączone ze zbioru gmin miejskich (3 miasta);
  • według zamożności gmin – do wyznaczenia klas zamożności posłużono się dochodami własnymi gminy w przeliczeniu na mieszkańca.

W przypadku województwa małopolskiego wskaźnik ten przyjmował wartości w granicach od 724,18 zł (gmina Radgoszcz) do 4947,30 zł (miasto Kraków). Zbiór wszystkich wartości wskaźników dla gmin został podzielony na 4 równoliczne klasy (liczące po 45 lub 46 gmin) za pomocą wyliczonych z tego zbioru kwartyli:

  • klasa A (pierwsza klasa zamożności) – gminy o dochodzie własnym na mieszkańca niższym niż kwartyl 1, mający wartość 1218,74 zł,
  • klasa B – gminy o dochodach wyższych od kwartyla 1, lecz niższych od kwartyla 2, czyli mediany, wynoszącej 1519,57 zł,
  • klasa C – gminy o dochodach własnym na mieszkańca leżących w przedziale wyznaczonym medianą i kwartylem 3 o wartości 2137,13 zł,
  • powyżej tej wartości zebrane są gminy zaliczone do umownej klasy D.

Ponad połowa gmin (65%) spodziewa się spadku dochodów budżetowych w 2020 roku, równocześnie ok. 27% gmin spodziewa się wzrostu dochodów. Szacunkowa wartość spadku dochodu w części gmin wyniesie ok. 628 mln zł (± 2,5%), przy jednoczesnym wzroście w niektórych pozostałych gminach o 479 mln zł (± 0,6%).

Tabela 1. Szacunkowa wielkość wzrostu lub spadku dochodu w 2020 r. w porównaniu z 2019 r. według klas zamożności gmin

tabela wielkość wzrostu lub spadku dochodu w 2020 r.

Źródło: opracowanie własne

Gotowość do dodatkowego zadłużenia celem zachowania płynności finansowej w 2020 roku wyraziło 36% gmin. Spadku dochodów własnych spodziewa się w 2020 roku 71% gmin, a wzrostu – 5% gmin. Zmniejszenie dochodów własnych w gminach deklarujących spadek wyniesie ok. 720 mln zł (± 0,4%), natomiast wzrost w części pozostałych – ok. 60 mln zł (± 1,7%).

Aż 86% respondentów uważa, że w 2020 roku wielkość udziału gminy w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) stanowiącym jedno z głównych źródeł zasilania dochodów własnych jest zagrożona. Spadków z tytułu udziału w podatku dochodowym od osób prawnych (CIT) spodziewa się 51%, a z tytułów opłat i podatków lokalnych – 46% gmin. Ograniczeń w dochodach w 2021 roku z tytułu udziału w podatku PIT spodziewa się 72% gmin, z tytułu udziału w podatku CIT – 47%, a z opłat i podatków lokalnych – 37% respondentów.

Plany wydatków bieżących w 2020 roku zamierza zmienić 67% przebadanych gmin, a wydatków inwestycyjnych – tylko 27% gmin. 56% respondentów wskazało, że w 2020 roku ograniczy wydatki bieżące, a 11%, że w związku z pandemią przewidują wzrost wydatków bieżących. Wartość wydatków bieżących gmin w 2020 roku będzie mniejsza o ok. 209 mln zł, podczas gdy wydatki majątkowe gmin w 2020 roku w stosunku do pierwotnych planów budżetowych na 2020 rok wzrosną o ok. 76 mln zł.

Wykres 1. Szacunkowa zmiana wydatków budżetowych w podziale na wydatki bieżące oraz majątkowe w gminie w 2020 r. w odniesieniu do planu na 2020 r.

wykres szacunkowa zmiana wydatków budżetowych

Źródło: opracowanie własne

Ograniczanie wydatków bieżących oraz majątkowych jest ściśle skorelowane z prognozowanym zmniejszeniem dochodów ogółem. Najczęściej wzrost bieżących wydatków budżetowych w 2020 roku wskazywano w takich działach jak: „pomoc społeczna” (43%) oraz „oświata i wychowanie” (38%), natomiast jeśli chodzi o wydatki inwestycyjne budżetowe w 2020 r., to najczęściej wzrost wskazywano w takich działach jak: „gospodarka komunalna i ochrona środowiska” (14%) oraz „oświata i wychowanie” (12%).

Warto podkreślić, że niemal wszystkie gminy, przygotowując założenia budżetowe na 2021 rok, zakładały wydatki związane z pandemią: 74% – wyłącznie wydatki bieżące, 3% – wyłącznie wydatki majątkowe. 15% gmin zakłada zarówno bieżące, jak i majątkowe wydatki związane z pandemią.

Zapraszamy do zapoznania się z pełną treścią raportu.

Temat sukcesji biznesu, jej planowania i przeprowadzenia, stanowi coraz bardziej istotny przedmiot zainteresowania samych przedsiębiorców, jednostek badawczych, firm doradczych, a także administracji publicznej.

Dotychczas przeprowadzono w temacie sukcesji i transferu biznesu co najmniej kilka dużych badań, zwieńczonych publikacjami. Małopolskie Obserwatorium Rozwoju Regionalnego prezentuje własne badanie pt. „Sukcesja i transfer biznesu w Małopolsce”. Raport uzupełnia lukę informacyjną w zakresie diagnozy oczekiwań i wyzwań małopolskich przedsiębiorców w kontekście przeprowadzenia procesu sukcesji. Analiza przeprowadzona na poziomie regionalnym pozwala na zidentyfikowanie aktualnego stanu sukcesji wśród przedsiębiorców z Małopolski. W przyszłości będzie to podstawa do wypracowania rozwiązań ukierunkowanych na kompleksowe wsparcie firm w tym zakresie.

Badanie przeprowadzono w trzech grupach respondentów, wśród których dość liczna okazała się reprezentacja przedsiębiorców, którzy nie mają żadnej wiedzy na temat sukcesji. Traktują oni sukcesję jako naturalny proces przekazywania firmy, który dzieje się samoistnie i nie wymaga dodatkowego przygotowania. Część przedsiębiorców widzi potrzebę poszerzania swojej wiedzy na temat sukcesji i aktywnie poszukują takich informacji. Według nich, dostępna obecnie wiedza na ten temat jest rozproszona i nie odpowiada na aktualne potrzeby związane choćby z psychologicznym aspektem sukcesji. Jedynie właściciele dużych firm, które posiadają odpowiednie zasoby (ludzkie, finansowe itp.), są w stanie przygotować strategię sukcesyjną z określonymi celami i konkretnym horyzontem czasowym, według której następnie przeprowadzają proces przekazywania przedsiębiorstwa.

Rysunek 1. Respondenci indywidualnych wywiadów pogłębionych (IDI)

rysunek respondenci badania

Źródło: opracowanie własne

Szczególnie interesująca wydaje się sytuacja firm rodzinnych, które odgrywają znacząca rolę w polskiej gospodarce. Firmy takie wymagają wsparcia w procesie transferu biznesu, szczególnie, że jak podkreślają wcześniejsze badania, w Polsce nie wykształciły się schematy i dobre praktyki przenoszenia własności na następców bez uszczerbku dla działalności firmy. W procesie sukcesji, co podkreślają właściciele firm, najważniejsze jest utrzymanie firmy na rynku i zapewnienie bytu rodzinie. Przedsiębiorcy widzą w sukcesji także szansę rozwojową, związaną zwłaszcza z przekazaniem firmy młodszemu pokoleniu – które może dać jej nowe impulsy rozwojowe. Przedsiębiorcy podkreślają, że proces sukcesji byłby o wiele prostszy, a co za tym idzie powszechniejszy, gdyby ograniczono biurokrację lub przynajmniej uproszczono obecnie obowiązujące przepisy.

Rysunek 2. Najważniejsze etapy sukcesji według ekspertów

rysunek etapy sukcesji

Źródło: opracowanie własne

W Polsce przepisy dotyczące sukcesji opierają się na akcie prawnym, który od około 2 lat reguluje zasady postępowania w tym zakresie, tj. ustawie z dnia 5 lipca 2018 roku o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej. Wychodzi ona naprzeciw części oczekiwań przedsiębiorców i rozwiązuje kilka istotnych problemów, z którymi borykają się potencjalni sukcesorzy. Po konsultacjach z przedsiębiorcami Ministerstwo Przedsiębiorczości i Technologii wprowadziło jeszcze kilka istotnych zmian w ustawie z dnia 31 lipca 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia obciążeń regulacyjnych.

Problem sukcesji został zauważony także na forum Unii Europejskiej. Temat ten jest częścią unijnego wsparcia dla przedsiębiorców, między innymi w ramach realizowanego projektu pn. STOB regions – sukcesja i transfer firm w regionach (Interreg Europe), który daje możliwość wsparcia dla przedsiębiorstw. Jednym z dziewięciu partnerów realizujących ten projekt jest Województwo Małopolskie. Udział w tej inicjatywie umożliwi m.in. podjęcie współpracy z regionami partnerskimi, które posiadają doświadczenie w obszarze sukcesji, gdyż tradycje sukcesyjne sięgają tam kilkunastu pokoleń wstecz. Dzięki takiej współpracy istnieje duża szansa na wprowadzenie podobnych, bardziej efektywnych rozwiązań także wśród małopolskich przedsiębiorców.

Projekt jest realizowany w latach 2017–2021, a prezentowane badanie stanowi również istotny wkład w jego rozwój i realizację, dzięki dostarczeniu aktualnej analizy problemów i wyzwań występujących w Małopolsce w odniesieniu do procesu sukcesji.

Zapraszamy do zapoznania się z treścią raportu.

 

 

W latach 2016-2018 na pierwszym miejscu wśród polskich podregionów pod względem wartości PKB per capita znalazło się miasto stołeczne Warszawa (152 458 zł). Druga lokatę zajęło miasto Poznań (102 634 zł), a trzecią miasto Wrocław (87 189 zł).

Spośród małopolskich podregionów pod względem wartości PKP per capita jedynie Kraków (87 016 zł) znalazł się w krajowej czołówce zajmując 4 miejsce i jako jedyny osiągnął poziom istotnie wyższy (o ponad 35 tyś zł) niż średnia PKB per capita dla całego kraju. Z kolei najniższy poziom PKB per capita w latach 2016-2016 był w podregionach: przemyskim (27 169 zł) i chełmsko-zamojskim (27 397 zł).

Tabela. Zestawienie wartości produktu krajowego brutto per capita w latach 2016-2018 na poziomie podregionów

Tabela

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych GUS

W śród małopolskich podregionów najsłabiej w rankingu wypadł podregion nowotarski zajmując czwartą pozycje od końca na tle podregionów (70 miejsce z 73 podregionów) z wartością PKB per capita na poziomie 30 050 zł. Kolejne cztery małopolskie podregiony zajęły następujące miejsca w rankingu polskich podregionów: krakowski zajął 39 miejsce, oświęcimski 42 miejsce, tarnowski i nowosądecki zajęły kolejno 61 i 62 miejsce.

Wykres 1. PKB per capita małopolskich podregionów w latach 2016-2018 (w zł)

[iframe src=”https://docs.google.com/spreadsheets/d/e/2PACX-1vSfHNMzGTSF5AF0HXMXuZKF9YbotxcdA71aPlrHV4JqSWha4GqNcuws2rTACua7YtUcr_4hbgAXonS5/pubchart?oid=1156135766&format=interactive” width=”600″ height=”371″ seamless frameborder=”0″ scrolling=”no></iframe]

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych GUS

 

Małopolskie Obserwatorium Rozwoju Regionalnego prowadzi badanie wśród mieszkańców województwa w wieku powyżej 60 lat, które pomoże poznać skalę aktywności małopolskich seniorów w obszarze: edukacji, kultury, turystyki, sportu i rekreacji, wolontariatu oraz przemysłów czasu wolnego.

Badanie ukierunkowane jest na wsparcie instytucji zajmujących się problematyką osób starszych w diagnozowaniu oraz jeszcze bardziej efektywnym profilowaniu oferty dla seniorów zgodnie z faktycznymi potrzebami. Istotnym elementem jest bowiem to, aby jednostki samorządowe (zarówno na szczeblu wojewódzkim, powiatowym jak i gminnym) realizujące różnorodne działania, projekty i przedsięwzięcia (w tym konkursy ofert) na rzecz seniorów posiadały informacje, jakiego typu inicjatywy:

  • najlepiej służą zaspokajaniu potrzeb osób powyżej 60. roku życia,
  • powinny być kierowane do jakich osób (w zależności od płci, miejsca zamieszkania, oczekiwań, wykształcenia itd.),
  • przyczyniają się do poprawy jakości życia poszczególnych jednostek i wpływają na gospodarkę regionu oraz społeczeństwo,
  • powinny być w większym stopniu rozwijane i promowane, a jakie działania charakteryzują się nasyceniem i powinny być ograniczane.

Innym z celów badania jest uzyskanie odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób epidemia COVID-19 wpłynęła na zmianę w podejmowanych przez seniorów codziennych aktywnościach.

Kolejnym obszarem objętym projektem jest sprawdzenie świadomości osób starszych na temat zagrożeń bezpieczeństwa konsumenckiego, takich jak np. „oszustwa na wnuczka”.

Badanie rozpoczęło się w październiku bieżącego roku. Jednym z narzędzi wykorzystywanych w nim jest wywiad telefoniczny z Małopolanami powyżej 60. roku życia. Ponadto zostaną zrealizowane wywiady indywidualne z przedstawicielami m.in. Małopolskich Rad Seniorów, Małopolskich Centrów Aktywności Seniorów, Klubów Seniora oraz Uniwersytetów Trzeciego Wieku i innych instytucji działających w obszarze srebrnej gospodarki.

Koordynację badania ze strony Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego prowadzą:

Barbara Surmacz, tel. 12 63 03 558,

Kinga Krasoń-Pilch, tel. 12 29 90 692,

e-mail: morr@umwm.malopolska.pl

Zamówienie jest realizowane przez konsorcjum firm Utila Sp. z o.o. oraz EU-Consult Sp. z o.o.

Pismo samorządu terytorialnego ,,Wspólnota” opublikowało raport pn. Ranking wydatków inwestycyjnych samorządów 2017-2019.

Wzięto w nim pod uwagę całość wydatków inwestycyjnych poniesionych przez samorządy w ciągu trzech lat i użyto ,,stabilizatora” w postaci średnich trzyletnich. Analizy wykonano na poziomie województw, miast wojewódzkich, powiatów, miast na prawach powiatu, innych miast i gmin wiejskich.

Regiony

Średnia wartość wydatków inwestycyjnych per capita z budżetu województwa w Małopolsce w latach 2017-2019 wyniosła 138 zł na osobę, co ulokowało region na 10. miejscu. Zdecydowany prym w tym zakresie wiedzie województwo podlaskie z wynikiem niemal 370 zł, z kolei na ostatnich miejscach z wartościami wskaźnika poniżej 100 zł znalazły się łódzkie i śląskie. Wysoka pozycja województwa podlaskiego niewątpliwie wynika z najniższej gęstości zaludnienia (58 os. na 1 km 2) w skali regionalnej.

Wykres 1. Średnie wydatki inwestycyjne per capita w latach 2017-2019 w województwach (w zł)

wykres

Źródło: opracowanie własne na podstawie raportu pn. Ranking wydatków inwestycyjnych samorządów 2017-2019

Miasta wojewódzkie

Kraków zajmuje 4. miejsce (spadek z 3. pozycji) spośród 18 miast wojewódzkich (tzn. miast będących siedzibami władz wojewódzkich) ze średnią wydatków inwestycyjnych per capita w latach 2017-2019 wynoszącą 1915 zł. Na czele rankingu uplasowały się Opole, Białystok i Rzeszów. Najniższą wartość wskaźnika odnotowano z kolei w Łodzi.

Wykres 2. Średnie wydatki inwestycyjne per capita w latach 2017-2019 w miastach wojewódzkich (w zł)

wykres

Źródło: opracowanie własne na podstawie raportu pn. Ranking wydatków inwestycyjnych samorządów 2017-2019

Powiaty i miasta na prawach powiatu

Według rankingu miast na prawach powiatu, nieobejmującego miast wojewódzkich, w pierwszej dziesiątce z Małopolski znajdziemy tylko Tarnów (10. pozycja w rankingu). Następny w kolejności Nowy Sącz spadł z pozycji 38 na 39 na 48 miast na prawach powiatu, ze średnią wydatków inwestycyjnych per capita wynoszącą 825 zł.

Spośród powiatów małopolskich największą średnią wydatków inwestycyjnych per capita w latach 2017-2019 osiągnął powiat bocheński (270 zł) następnie limanowski (237 zł) i oświęcimski (233 zł). Wskazane trzy powiaty znalazły się również jako jedyne w pierwszej setce powiatów w skali kraju kolejno na pozycjach: bocheński − 60, limanowski − 93 i oświęcimski – 95 na 314 powiatów. Ponadto w rankingu powiatów w skali kraju, w stosunku do lat 2016-2018, 7 powiatów z Małopolski zajęło wyższe lokaty (miechowski, proszowicki, dąbrowski, brzeski, myślenicki, olkuski i chrzanowski), dwa znalazły się na tej samej pozycji (wielicki i krakowski) natomiast 10 zanotowało spadek.

Wykres 3. Średnie wydatki inwestycyjne per capita w latach 2017-2019 w powiatach Małopolski (w zł)

wykres

Źródło: opracowanie własne na podstawie raportu pn. Ranking wydatków inwestycyjnych samorządów 2017-2019

Z kolei w rankingu miast powiatowych najwyższe lokaty z Małopolski zajęło Zakopane (5. miejsce w skali kraju) i Limanowa (10 miejsce w skali kraju). W pierwszej setce znalazły się również: Sucha Beskidzka i Oświęcim kolejno zajmując 25 i 28 miejsce na 267 miast powiatowych.

Wykres 4. Średnie wydatki inwestycyjne per capita w latach 2017-2019 w miastach powiatowych małopolski (w zł)

wykres

Źródło: opracowanie własne na podstawie raportu pn. Ranking wydatków inwestycyjnych samorządów 2017-2019


Zapraszamy do zapoznania się z raportem: Ranking wydatków inwestycyjnych samorządów 2017-2019

Czy i w jakim stopniu polityka inteligentnej specjalizacji w województwie małopolskim przyczyniła się do rozwoju gospodarczego regionu?

Odpowiedź na to pytanie znajdziemy w raporcie pt. „Pomiar wpływu inteligentnej specjalizacji na rozwój gospodarczy Małopolski – edycja 2020”, opracowanym na zlecenie Departamentu Nadzoru Właścicielskiego i Gospodarki Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego. Raport został przygotowany przez zespół badawczy firmy LB&E.

Podstawą analizy było modelowanie ekonometryczne z wykorzystaniem danych ze statystyki publicznej, bazy międzynarodowych publikacji Scopus, danych na temat grantów przyznanych przez Narodowe Centrum Nauki w ramach konkursu OPUS, danych o wartości projektów z RPO Województwa Małopolskiego i PO Inteligentny Rozwój.

Zastosowano m.in. takie metody analityczne jak:

  • analiza regresji,
  • współczynnik lokalizacji,
  • modele panelowe (w tym przestrzenne),
  • modele z efektami ustalonymi oraz efektami losowymi.

W raporcie znaleźć można analizę takich zagadnień, jak charakterystyka potencjału inteligentnych specjalizacji województwa małopolskiego w latach 2013-2018/2019, wpływ inteligentnej specjalizacji na rozwój gospodarczy Małopolski i jej poszczególnych powiatów i podregionów. Dokonano również interpretacji tzw. sytuacji kontrfaktycznej – oceniono, jak kształtowałby się rozwój inteligentnych specjalizacji bez środków dystrybuowanych w ramach polityki wsparcia inteligentnych specjalizacji.

W raporcie wskazano też terytorialny rozkład wartości syntetycznego indeksu potencjału gospodarczego IS, a także przeanalizowano inteligentne specjalizacje województwa małopolskiego na tle innych województw Polski.

Raport dostępny jest w polskiej i angielskiej wersji językowej:

Pomiar wpływu inteligentnej specjalizacji na rozwój gospodarczy Małopolski – edycja 2020 (pełny raport w polskiej wersji językowej)

Streszczenie raportu w języku polskim

Streszczenie raportu w języku angielskim

Wartość PKB w Małopolsce w 2018 r. wyniosła 172,3 mld zł i podobnie jak we wcześniejszych latach, w stosunku do pozostałych regionów, ulokowała ten region na 5 miejscu.

Małopolska znalazła się wraz z regionem warszawskim stołecznym, śląskim, wielkopolskim i dolnośląskim, w grupie regionów z wysokim udziałem w tworzeniu produktu krajowego brutto w 2018 r. Jednostki prowadzące działalność w wymienionych 5 regionach wytworzyły w sumie ponad połowę krajowej wartości PKB (55,9%). Udział regionu małopolskiego w generowaniu PKB w 2018 r. ukształtował się na poziome 8,1%.

We wszystkich regionach odnotowano wzrost produktu krajowego brutto w cenach bieżących w porównaniu z rokiem 2017. Małopolska odnotowała dynamikę zmiany PKB na poziomie 7,7% w przekroju regionów był to trzeci wynik – na równi z województwem pomorskim.

Wykres 1. Udział regionów w tworzeniu produktu krajowego brutto w 2018 r.

[iframe src=”https://docs.google.com/spreadsheets/d/e/2PACX-1vRmB-AXqvtzCtpLsVsqMDgoohMH-X1-hi2utDdtuWXG4fvQ3EX8V1533WpUp-C_9CPB6R5XssmmKW-p/pubchart?oid=1935613728&amp;format=interactive” width=”770″ height=”400″ seamless frameborder=”0″ scrolling=”no></iframe]

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych GUS

W województwie małopolskim produkt krajowy brutto w przeliczeniu na 1 mieszkańca w 2018 r. wyniósł 50 761 zł (7 pozycja w kraju), dając 92% średniej krajowej. Dynamika wzrostu PKB per capita w regionie małopolskim w 2018 r. była na poziomie 7,4% (3 miejsce w kraju za regionem podkarpackim i świętokrzyskim.)

Wykres 2. Produkt krajowy brutto na 1 mieszkańca według regionów w 2018 r.

[iframe src=”https://docs.google.com/spreadsheets/d/e/2PACX-1vRmB-AXqvtzCtpLsVsqMDgoohMH-X1-hi2utDdtuWXG4fvQ3EX8V1533WpUp-C_9CPB6R5XssmmKW-p/pubchart?oid=1612529559&amp;format=interactive” width=”770″ height=”400″ seamless frameborder=”0″ scrolling=”no></iframe]

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych GUS

Wartość dodana brutto według rodzajów działalności w Małopolsce

W 2018 r. w rejonie małopolskim 30,7% (tj. 46,3 mld zł) wartości dodanej brutto wypracowały podmioty prowadzące działalność usługową polegającą na handlu, naprawie pojazdów samochodowych, transporcie i gospodarce magazynowej, zakwaterowaniu i gastronomi a także na informacji i komunikacji. Małopolska wypracowała 8,4% wartości krajowej działalności usługowej co dało jej 4 miejsce w przekroju regionalnym.

Jednostki prowadzące działalność w przemyśle wytworzyły w 2018 r. 22% (33,1 mld zł) wartości dodanej brutto w Małopolsce co stanowi 6,9% wartości krajowej przemysłu (5 miejsce w kraju ex aequo z regionem mazowieckim).

W przekroju regionów w 2018 r. największy udział jednostek prowadzących pozostałe usługi zaobserwowano w regionie małopolskim tj. 28,5% (42,9 mld zł) wartości dodanej brutto. Małopolska wypracowała 9,3% wartości krajowej działalności wynikającej z pozostałych usług.

8,2% (tj. 12,3 mld zł) wartości dodanej brutto wypracowały w Małopolsce jednostki prowadzące działalność związaną z finansami i ubezpieczeniami a także z obsługą rynku nieruchomości co stanowi 7,4% wartości krajowej (5 miejsce w kraju).

Udział jednostek prowadzących działalność w budownictwie w tworzeniu wartości dodanej brutto w 2018 r. w przekroju na regionalnym był największy w regionie małopolskim i osiągnął poziom 9,5% (14,3 mld zł). Udział Małopolski w tworzeniu wartości krajowej w działalności związanej z budownictwem wyniósł 9,8% i był to czwarty co do wielkości wynik w przekroju regionalnym.

Rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo w 2018 r. wygenerowało 1,2% (1,7 mld zł) wartości dodanej brutto regionu małopolskiego i 3,8% wartości krajowej danej działalności (6. miejsce w kraju).

Wykres 3. Wartość dodana brutto według rodzajów działalności w 2018 r. w Małopolsce (w %)

[iframe src=”https://docs.google.com/spreadsheets/d/e/2PACX-1vRmB-AXqvtzCtpLsVsqMDgoohMH-X1-hi2utDdtuWXG4fvQ3EX8V1533WpUp-C_9CPB6R5XssmmKW-p/pubchart?oid=124116557&amp;format=interactive” width=”770″ height=”400″ seamless frameborder=”0″ scrolling=”no></iframe]

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych GUS