Najnowszy raport Małopolskiego Obserwatorium Rozwoju Regionalnego jest szeroką analizą systemu edukacji w Małopolsce ze szczególnym uwzględnieniem takich zagadnień jak stan infrastruktury placówek oświatowych, ich potrzeby, stopień innowacyjności w procesie kształcenia, przygotowanie do edukacji włączającej (inkluzyjnej), wpływ pandemii COVID-19 na oświatę.

Wnioski przedstawione w raporcie pochodzą z badań realizowanych na podstawie analizy danych statystycznych pochodzących z Systemu Informacji Oświatowej za pośrednictwem Kuratorium Oświaty w Krakowie, ankiety skierowanej do jednostek prowadzących placówki edukacyjne w Małopolsce oraz ankiety prowadzonej z dyrektorami tych placówek.

Raport stanowi punkt wyjścia do ukierunkowywania dofinansowania systemu oświaty w kontekście tworzenia zapisów Programu Regionalnego Fundusze Europejskie dla Małopolski na lata 2021–2027.

W Małopolsce funkcjonuje 4130 placówek prowadzących kształcenie na etapie przedszkolnym, podstawowym i ponadpodstawowym. Wśród nich aż 2 720, a więc 66%, stanowią podmioty, dla których organami prowadzącymi są jednostki samorządu terytorialnego (JST). W placówkach prowadzonych przez JST kształci się 480 264 uczniów, co stanowi ok. 81% liczby uczniów wszystkich tego typu placówek.

Stan infrastruktury placówek oświatowych i ich potrzeby

W ostatnich 5 latach 81% placówek oświatowych skorzystało z dodatkowych środków (m.in. funduszy europejskich, środków z konkursów, grantów, darowizn etc.). Najrzadziej z dodatkowych środków korzystały przedszkola, ze względu na brak adekwatnych ofert wsparcia. Głównym źródłem dofinansowania działań był Program Regionalny Województwa Małopolskiego na lata 2014–2020, z którego skorzystały zwłaszcza szkoły zawodowe. Popularnym źródłem finansowania działań w edukacji są także inne programy współfinansowane przez Unię Europejską oraz środki z budżetu państwa niewchodzące w skład z subwencji oświatowej.

Pieniądze z tych źródeł, w zależności od rodzaju placówki, najczęściej wydawane były na zakup pomocy dydaktycznych i książek, poprawę infrastruktury budynku oraz zajęcia, wyjazdy i nagrody dla uczniów.

Około 70% dyrektorów szkół stwierdziło, że wydatki ponoszone w poszczególnych kategoriach były ukierunkowane na potrzeby uczniów z niepełnosprawnościami.

Tabela 1. Czy wydatki poniesione w wybranych kategoriach były także ukierunkowane na potrzeby uczniów z niepełnosprawnościami? (skala kolorów została zastosowana do poszczególnych kolumn)

tabela

Źródło: opracowanie własne na podstawie wyników ankiety z dyrektorami placówek oświatowych.

Stopień innowacyjności w procesie kształcenia

W 88% badanych placówek zadeklarowano, że w ciągu ostatnich 3 lat podejmowano działania innowacyjne. Najwięcej przeczących odpowiedzi w tym zakresie udzielili przedstawiciele szkół zawodowych oraz liceów ogólnokształcących. Najpopularniejszymi formami innowacji były innowacje programowe (55%) i metodyczne (51%). Z kolei w zakresie dziedziny innowacji do najpopularniejszych należały innowacje: językowe (49%), czytelnicze (43%) oraz ekologiczno-przyrodnicze (40%).

Szkoły specjalne częściej realizowały innowacje artystyczne, sportowe oraz ekologiczno-przyrodnicze. Realizacja innowacji językowych, czytelniczych, jak również matematyczno-informatycznych była wskazywana w przypadku szkól specjalnych rzadziej w porównaniu do innych grup respondentów.

Głównymi efektami realizowanych przez placówki innowacji było poszerzenie wiedzy uczniów (89%) oraz odkrycie przez nich nowych zainteresowań (78%). Szkoły specjalne częściej niż inne placówki wskazywały również na osiągnięcie celu w postaci poprawy kondycji fizycznej uczniów.

Przygotowanie placówek do edukacji włączającej (inkluzyjnej)

Edukacja włączająca (inkluzyjna) stanowi obecnie jedno z podstawowych wyzwań w kontekście przeobrażeń systemu oświaty. Edukacja włączająca, nazywana także pedagogiką inkluzyjną, to koncepcja kształcenia dzieci niezależnie od ich stanu zdrowia, sprawności, możliwości intelektualnych etc. Ten punkt widzenia uwypukla podejście opierające się na dostosowywaniu kształcenia do indywidualnych potrzeb i możliwości każdego ucznia. W inkluzyjnym modelu edukacji to system oświaty zmienia swój tryb organizacji i działania w zależności od potrzeb ucznia, a nie na odwrót.

Jak wynika z badania, niemal 70% uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, powiązanymi głównie z niepełnosprawnościami, kształciło się w roku szkolnym 2019/2020 w placówkach ogólnodostępnych (dane SIO). Z kolei wyniki ankiety z dyrektorami szkół pokazują, że w niemal 80% ogólnodostępnych placówek w roku szkolnym 2020/2021 kształcili się uczniowie posiadający orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. Kolejną liczną grupę stanowią uczniowie posiadający opinię poradni psychologiczno-pedagogicznych dotyczącą specyficznych trudności w uczeniu się oraz szczególnie zdolni (71% placówek ogólnodostępnych z tym typem uczniów).

Dyrektorzy placówek dobrze ocenili przygotowanie kadry nauczycieli do pracy z uczniami ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Zdecydowanie najwyższą średnią ocen uzyskano w przypadku szkół specjalnych, jak również hybrydowych. Z kolei najniższych ocen dokonali dyrektorzy liceów ogólnokształcących oraz szkół zawodowych.

Placówki zatrudniają specjalistów do pracy z uczniami ze szczególnymi potrzebami edukacyjnymi. W odniesieniu do ogółu placówek najwięcej z nich zatrudnia logopedę (84%), pedagoga szkolnego (72%) oraz oligofrenopedagoga (69%), zajmującego się pedagogiką osób z niepełnosprawnością intelektualną.

Uczniowie ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi mogą korzystać z różnych form wsparcia oferowanych im w placówkach oświatowych. Dane z SIO dotyczące wszystkich specjalnych potrzeb edukacyjnych, wskazują, że w roku szkolnym 2019/2020 najliczniejszą grupą takich rodzajów pomocy były porady i konsultacje, z których skorzystało ponad 46 tys. dzieci. Na kolejnych miejscach uplasowały się zajęcia rozwijające uzdolnienia oraz dydaktyczno-wyrównawcze. Placówki udzielają też wsparcia rodzicom dzieci ze szczególnymi potrzebami edukacyjnymi.

Wykres 1. Jak ocenia Pan/Pani przygotowanie nauczycieli placówki do pracy z uczniami ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi?

wykres Źródło: opracowanie własne na podstawie wyników ankiety z dyrektorami placówek oświatowych.

Wpływ pandemii COVID-19 na edukację

Większość, bo 59% dyrektorów szkół stwierdziła, że ich placówka doświadczyła istotnych trudności w funkcjonowaniu w czasie pandemii. Trudności te były rzadziej wskazywane przez przedszkola (46%) oraz licea ogólnokształcące (53%). Najważniejszymi problemami, z którymi musiały zmierzyć się placówki, był brak wystarczającej liczby sprzętu oraz właściwego oprogramowania do organizacji i prowadzenia nauki zdalnej. Jednocześnie w prawie 1/5 przypadków problemów tych nie udało się rozwiązać.

W 75% przedszkoli wskazano brak właściwego oprogramowania do prowadzenia nauki zdalnej. W 39% szkół zawodowych, w porównaniu do innych grup respondentów, duży problem stanowiło ustalanie planu zajęć. W odniesieniu do specyfiki placówki można zauważyć, że szkoły specjalne częściej doświadczały trudności związanych z dostępnością kadry nauczycielskiej. Dla 76% respondentów nauka w systemie zdalnym bądź hybrydowym miała negatywny wpływ na efektywność pracy większości uczniów. Najwięcej odpowiedzi „nie miała wpływu” udzielili przedstawiciele przedszkoli (49%) oraz szkół specjalnych (31%).

Więcej informacji, danych i wniosków w opracowaniu: Analiza w obszarze edukacji na potrzeby Programu Regionalnego Fundusze Europejskie dla Małopolski na lata 2021-2027

Ponad połowa krajowej wartości produktu krajowego brutto w 2020 roku została wytworzona w 5 regionach: warszawskim stołecznym, śląskim, wielkopolskim, dolnośląskim i małopolskim.

Główny Urząd Statystyczny podał wstępne szacunki produktu krajowego brutto (PKB)* w przekroju regionów w 2020 roku. W 14 regionach odnotowano wzrost produktu krajowego brutto w cenach bieżących w porównaniu z 2019 rokiem, przy czym największy w regionie łódzkim – o 4,2%, a najmniejszy w regionie mazowieckim regionalnym – o 0,1%. Natomiast w pozostałych trzech regionach odnotowano spadek.

PKB Małopolski w 2020 roku wyniosło w 2020 r. 189 295 mln zł (wzrost o 1,9% względem 2019 r.). Plasuje to region po raz kolejny na 5. miejscu wśród wszystkich województw.

Udział Małopolski w krajowym PKB wyniósł 8,1%, co razem z regionami: warszawskim stołecznym, śląskim, wielkopolskim i dolnośląskim stanowi 55,8% PKB kraju.

Wykres 1. Udział regionów w tworzeniu produktu krajowego brutto w 2020 r. (ceny bieżące)

wykresProdukt krajowy brutto na jednego mieszkańca w 2020 roku

Podobnie jak w 2019 roku, najwyższy poziom PKB na 1 mieszkańca uzyskał region stołeczny warszawski. Był on ponad 3-krotnie większy od wartości osiągniętej przez województwo lubelskie, w którym odnotowano najniższy poziom wskaźnika. Wartość PKB na mieszkańca dla Małopolski wyniosła 55,4 tys. zł, co odpowiadało 91,4% średniej krajowej. Pod względem wartości PKB na mieszkańca Małopolska znalazła się na 7. miejscu wśród regionów.

Zapraszamy do zapoznania się z pełnym opracowaniem Głównego Urzędu Statystycznego.

*Produkt krajowy brutto (PKB) to makroekonomiczny wyznacznik efektów działalności społeczeństwa danego kraju. Jego wysokość wykorzystuje się przy prowadzeniu systemu rachunków narodowych. PKB stanowi konkretną miarę wielkości danej gospodarki, ponieważ określa wartość wszystkich dóbr i usług wytworzonych w państwie w określonym czasie. (wg businessinsider.com.pl)

Wszystkim obserwującym poczynania zespołu Małopolskiego Obserwatorium Rozwoju Regionalnego serdecznie dziękujemy i składamy najlepsze życzenia zdrowych, spokojnych i białych od śniegu Świąt.

Niech 2022 rok będzie dla Was czasem nie tylko na realizację planów i marzeń, ale również okazją do nabrania sił oraz chwili wytchnienia w gronie najbliższych. Cieszymy się, że tak wielu z Was śledzi informacje o wynikach naszej pracy. Często dostajemy telefony i maile, że rezultaty tych analiz są dla Was ciekawe, a także, że stanowią punkt wyjścia do podejmowania działań przez różne organizacje i instytucje. Bardzo dziękujemy za te słowa, które utwierdzają nas w przekonaniu, że rzetelna „praca z liczbami” jest potrzebna. W nowy 2022 rok wchodzimy z planami realizacji kolejnych intersujących badań, o których na bieżąco będziemy Was informować. 

Wesołych Świąt!

Zarządzanie zespołem wielopokoleniowym to już nie tylko konieczność ze względu na starzenie się społeczeństwa, to również wyraz zarządczej dojrzałości pracodawców, którym zależy nie tylko na zyskach, ale również na swoich pracownikach.

Chciałbyś dowiedzieć się jak motywować swoich zróżnicowanych wiekowo pracowników? Jak usprawnić komunikację, by pracownicy w rożnym wieku efektywniej ze sobą współpracowali? A może potrzebujesz się dowiedzieć jak rekrutować do swojej organizacji różne pokolenia rynku pracy?

Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego zaprasza małopolskich pracodawców, którzy chcą podnieść swoje kompetencje z zakresu zarządzania wiekiem do udziału w projekcie Lider HR – zarządzanie zespołem wielopokoleniowym. Projekt, bezpłatny, finansowany ze środków UE, jest skierowany do pracodawców zatrudniających więcej niż 9 pracowników (osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę, umowy zlecenia, umowy o dzieło) z terenu województwa małopolskiego (siedziba, filia, delegatura).

baner

Na czym polega zarządzanie pracą zespołu wielopokoleniowego?

Na strukturę zatrudnienia we współczesnych organizacjach składa się kilka pokoleń pracowników – przedstawiciele generacji baby boomers, pokolenie X, Y, Z. Są to pracownicy, którzy mają różne (czasem odmienne postawy), rożne wartości oraz inne mocne i słabe strony. Zarządzanie zespołem wielopokoleniowym to więc zarządzanie różnorodnością i polega ono na zarządzaniu zróżnicowanym wiekowo zespołem pracowników przy uwzględnieniu ich specyficznych potrzeb, możliwości i kompetencji. Wiedząc, że pracownicy reprezentujący różne pokolenia, wymagają indywidualnego podejścia, łatwiej efektywniej nimi zarządzać.

Zarządzanie pracą zespołu wielopokoleniowego wymaga szerokiej wiedzy z zakresu zarządzania (w tym z zarzadzania wiekiem), świadomości jak ważne jest dziś umiejętne zarządzanie pracownikami w różnym wieku oraz ogromnej cierpliwości i pomysłowości, które ostatecznie pozwolą zbudować efektywny zespół o zróżnicowanym doświadczeniu, osiągający ogromne sukcesy.

Podstawą muszą być jednak dobrze przemyślane, przynoszące wymierne korzyści biznesowe długofalowe strategie, uwzględniające prognozy dotyczące rynku pracy, coraz większe wyzwania związane z produktywnością czy starzejącym się społeczeństwem. W kontekście sytuacji pandemicznej, strategia zarządzania wiekiem może wskazać konkretne narzędzia umożliwiające przetrwanie organizacji w czasie pandemii koronawirusa, jak również w okresie pocovidowym

W ramach projektu „Lider HR” opracowywana jest właśnie strategia zarządzania wiekiem w organizacji, która zawiera diagnozę organizacji, analizę SWOT oraz rekomendację wdrożeń – działań naprawczych.

Doradztwo z ośmiu obszarów HR

  • rekrutacja,
  • kształcenie, szkolenia i inne formy doskonalenia zawodowego,
  • elastyczne godziny pracy i formy zatrudnienia,
  • motywowanie,
  • planowanie i rozwój kariery zawodowej,
  • przekwalifikowanie zmiana stanowiska pracy,
  • zakończenie zatrudnienia i przejście na emeryturę,
  • ochrona i promocja zdrowia.

 

Warto wiedzieć, że podczas doradztwa mogą być np. poruszone takie tematy, jak:

  • zmniejszenie rotacji w rekrutacji i wprowadzanie nowych pracowników do pracy,
  • budowanie systemu szkoleń pracowników oraz ścieżki podnoszenia kwalifikacji,
  • budowanie systemu motywacyjnego dostosowanego do możliwości każdego pracodawcy,
  • budowanie systemu ocen pracowników,
  • planowanie wspólnie z pracownikiem ścieżki rozwoju i kariery zawodowej,
  • dostosowywanie stanowisk pracy do zmian, jakie zachodzą w miejscu pracy oraz
  • przekwalifikowanie pracowników w celu dostosowania do bieżących potrzeb,
  • kształtowanie wewnętrznej komunikacji w celu podniesienia efektywności pracowników,
  • zarządzania wiekiem – jak zarządzać pracownikami w różnym wieku.

Podsumowanie projektu

Tematyka zarządzania wiekiem jest tak naprawdę uniwersalna, jej przesłanie dotyczące równego traktowania wszystkich pracowników bez względu na wiek, tworzenia przyjaznego środowiska pracy opartego na wzajemnym zaufaniu, szacunku, wymianie doświadczeń jest jeszcze bardziej aktualna w czasie kiedy większego znaczenia nabiera optymalizacja procesów, kreatywność, współpraca i wzrost efektywności pracy. Dużo większe szanse na szybsze opanowanie sytuacji kryzysowych i niepewnych mają te organizacje, które posiadają wypracowane i znane pracownikom standardy pracy oraz komunikacji dające im poczucie stabilności i kontroli.

Wprowadzając standardy dobrego zarządzania oraz tworząc wysokiej jakości miejsca pracy w ramach przejrzystej strategii zarządzania wiekiem, organizacja może także pozytywnie wpłynąć na swój wizerunek jako pracodawcy, gdyż efektywne zarządzanie zróżnicowanym pokoleniowo zespołem sprzyja budowaniu relacji z pracownikami, klientami i kontrahentami w różnym wieku.

Strona www projektu: https://www.marr.pl/liderhr/

Przykładowe opinie nt. projektu firm, które brały udział w projekcie:

https://www.facebook.com/groups/542448679846196/posts/736163820474680/

https://www.youtube.com/watch?v=NcmZ8PbbH6g

https://www.facebook.com/Malopolska.Agencja.Rozwoju.Regionalnego/photos/pcb.4837650242917870/4837646979584863

https://www.facebook.com/Malopolska.Agencja.Rozwoju.Regionalnego/photos/pcb.4837650242917870/4837646976251530

Małopolski Instytut Samorządu Terytorialnego i Administracji opublikował dwunasty Ranking Gmin Małopolski.

W tegorocznej edycji najlepsze okazały się gminy Niepołomice, Wielka Wieś i Zielonki.

Ranking powstał we współpracy z Urzędem Statystycznym w Krakowie. Oceniono działalność wszystkich gmin województwa małopolskiego (bez miast na prawach powiatu, tj. Krakowa, Nowego Sącza i Tarnowa). Obie instytucje opracowały kilkanaście wskaźników, na podstawie których oceniono warunki rozwoju społeczno-gospodarczego każdej z gmin.

W pierwszej dwudziestce znalazły się kolejno także gminy:

  • Zabierzów
  • Dobczyce
  • Świątniki Górne
  • Sękowa
  • Skawina
  • Moszczenica
  • Jordanów
  • Bolesław
  • Zator
  • Bukowno
  • Sucha Beskidzka
  • Limanowa
  • Wieliczka
  • Brzeszcze
  • Oświęcim
  • Zakopane
  • Kocmyrzów-Luborzyca

Ranking Gmin Małopolski jest realizowany od 2010 roku.

Małopolskie Obserwatorium Rozwoju Regionalnego przy współpracy z Instytutem Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk (PAN) organizuje warsztaty fokusowe poświęcone tematyce kierunków rozwoju gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ) w Małopolsce.

W spotkaniach wezmą udział przedsiębiorcy z Małopolski, przedstawiciele gmin odpowiedzialni za politykę związaną z ochroną środowiska i gospodarkę komunalną oraz eksperci z otoczenia naukowego. Spotkania warsztatowe odbędą się 17 i 20 grudnia 2021 r.

Uczestnicy warsztatów będą mieli okazję spotkać się z ekspertami z Instytutu PAN, którzy poprowadzą dyskusję i wspólnie z nimi wypracują wnioski w kontekście przygotowywanej przez samorząd województwa małopolskiego strategii dotyczącej rozwoju GOZ. Zadania postawione w Strategii Rozwoju Województwa „Małopolska 2030” wymagają współpracy, wymiany doświadczeń oraz wsłuchiwania się w głos tych, którzy na co dzień podejmują wyzwania w zakresie oszczędzania zasobów naszej planety.

Podczas warsztatów poruszone zostaną między innymi tematy świadomości funkcjonowania GOZ, dotychczasowych działań, dobrych praktyk oraz problemów i oczekiwań małopolskich firm w kontekście wdrażania gospodarki o obiegu zamkniętym. Przedsiębiorcy będą mogli uzyskać cenne informacje od ekspertów na temat możliwości wdrażania GOZ w ich firmach.

Efektem warsztatów, oprócz rekomendacji na rzecz przygotowywanych programów strategicznych na poziomie samorządu województwa, będzie też pogłębienie wyników badania ankietowego zrealizowanego przez Małopolskie Obserwatorium Rozwoju Regionalnego na temat wdrażania GOZ w przedsiębiorstwach z Małopolski.

Zobacz spot (kliknij baner):

baner

Czy małopolskie mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa są gotowe do przyjęcia modelu przemysłu 4.0? Jakie warunki muszą spełniać firmy by przejść proces transformacji cyfrowej?

Badanie potrzeb i gotowości małopolskich MMŚP do adaptacji rozwiązań właściwych modelowi tzw. Przemysłu 4.0 zostało przeprowadzone wśród 1016 przedstawicieli małopolskich mikro, małych i średnich firm z sekcji C PKD. Jego celem było zbadanie poziomu świadomości i potrzeb małopolskich firm produkcyjnych w zakresie przemysłu 4.0 (inaczej P4.0). Badanie zostało przeprowadzone przez Departament Nadzoru Właścicielskiego i Gospodarki Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego.

Koncepcja przemysłu 4.0 została stworzona w 2010 roku. Oznacza integrację inteligentnych maszyn, systemów oraz wprowadzanie zmian w procesach produkcyjnych mających w celu zwiększanie wydajności wytwarzania oraz wprowadzenie możliwości elastycznych zmian asortymentu. Przemysł 4.0 dotyczy nie tylko technologii, ale też nowych sposobów pracy i roli ludzi w przemyśle.

Przedsiębiorcy biorący udział w badaniu znają termin P4.0, ale w różnym stopniu. Większość badanych prawidłowo rozumie to pojęcie, ale tylko nieliczni potrafili wskazać kluczowe komponenty, dokumenty czy instytucje zajmujące się tą problematyką. Najbardziej rozpoznawalnymi instytucjami, które udzielają wsparcia w tematyce P4.0 okazały się Krakowski Park Technologiczny, Małopolska Agencję Rozwoju Regionalnego oraz Małopolskie Centrum Przedsiębiorczości. Z kolei najbardziej rozpoznawalnymi komponentami modelu P4.0 są według przedsiębiorców bezpieczeństwo cyfrowe (CyberSecurity) oraz inteligentne roboty.

Z badania wynika, że plany wdrożenia działań z obszaru P4.0 zadeklarowała połowa przedsiębiorców, przy czym najczęściej dotyczą one wprowadzenia na rynek nowego lub wyraźnie ulepszonego (w skali firmy) produktu. W większości przypadków dotychczas jednak nie były wdrożone rozwiązania z zakresu P4.0 i przedsiębiorcy nie planują w kolejnych latach nabywać ani wdrażać poszczególnych elementów nawiązujących do koncepcji P4.0 (takich jak np. roboty przemysłowe czy autonomiczne wózki).

Co warte podkreślenia, w firmach nie wdrażających modelu P4.0 nie stosuje się oprogramowania wspomagającego zarządzania i podejmowania decyzji, nie wykorzystuje się robotów w procesie produkcyjnym, nie zatrudnia osób do planowania i zarządzania projektami wdrożeniowymi nowych technologii i nie posiada strategii cyfryzacji i automatyzacji.

Infografika P4.0

Małopolskie Obserwatorium Rozwoju Regionalnego realizuje aktualnie badanie na temat zjawiska przemocy w rodzinie w zakresie związanym z realizacją procedur Niebieskich Kart.

Badanie ma na celu uzyskanie opinii i informacji na temat różnych aspektów pracy i problemów napotykanych przez członków Zespołów Interdyscyplinarnych i Grup Roboczych (ZI/GR). Ponadto wyniki badania zobrazują działalność środowisk zaangażowanych w pomoc rodzinom dotkniętych problemem przemocy w trakcie realizacji procedur Niebieskich Kart.

Wyniki badania Małopolskiego Obserwatorium Rozwoju Regionalnego zostaną zastosowane przez Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w przygotowywanej kolejnej edycji Wojewódzkiego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie.

Małopolskie Obserwatorium Rozwoju Regionalnego przygotowało ankietę badawczą skierowaną do małopolskich organizacji pozarządowych, dotyczącą współpracy NGO (ang. non-government organizations) z samorządem województwa małopolskiego.

Prosimy o wypełnienie ankiety w terminie do 17 grudnia 2021 roku.

Celem prowadzonego badania jest analiza zmian w III sektorze oraz poznanie potrzeb małopolskich organizacji pozarządowych. Dzięki odpowiedziom zawartym w ankiecie możliwe będzie zdefiniowanie zakresu działań organizacji, poznanie ich sposobów pracy z odbiorcami oraz sytuacji finansowej i problemów. Zbadana zostanie też ocena dotychczasowej współpracy z samorządem województwa małopolskiego.

Zgromadzony materiał posłuży do wypracowania założeń do wieloletniego programu współpracy samorządu województwa małopolskiego z organizacjami pozarządowymi i pozwoli wskazać kierunki i obszary współpracy na najbliższe lata.

Udzielenie odpowiedzi na pytania nie powinno zająć więcej niż 20 minut. Udzielone odpowiedzi mają charakter anonimowy i będą wykorzystywane wyłącznie do zestawień i analiz zbiorczych.

We wszystkich sprawach związanych z badaniem należy kontaktować się z Andrzejem Bindą,
e-mail: Andrzej.Binda@umwm.malopolska.pl, tel.: 12 29 90 692.

58 tysięcy – to liczba cudzoziemców, którzy w maju 2021 roku posiadali aktualne dokumenty pobytowe wydane przez Wojewodę Małopolskiego.

To o 8 tys. osób więcej niż w 2020 roku i niemal 13 tys. osób więcej niż w 2019 roku. Tendencja ta nasila się od kilku lat, a między 2012 a 2021 rokiem liczba cudzoziemców wzrosła ponad 6-krotnie. Małopolska jest drugim, po Mazowszu, regionem w Polsce najchętniej wybieranym przez cudzoziemców. Obywatele innych krajów migrują do Małopolski nie tylko w celach zarobkowych i pobytowych, ale także edukacyjnych.

Najwięcej obywateli zza wschodniej granicy

Najliczniejszą grupę obcokrajowców, którzy przebywają w Małopolsce stanowią Ukraińcy – niemal 60% spośród wszystkich cudzoziemców w tym regionie. Kolejne, pod względem liczebności grupy, to Białorusini – 3,4%, Rosjanie (3,2%), a także obywatele Indii (2,9%) oraz Włosi (2,6%). Pozostałe narodowości razem stanowią około 30%.

39,3 tysięcy – to liczba zezwoleń na pracę wydanych przez Wojewodę Małopolskiego w 2020 roku. Dla porównania, w 2018 roku takich dokumentów wydano 27,5 tys. Wśród wszystkich osób, które w 2020 roku otrzymały w Małopolsce zezwolenie na pracę, 28,4% stanowiły kobiety w tym ponad 85% kobiety narodowości ukraińskiej, następnie mołdawskiej – 3,2% oraz filipińskiej 2,1%.

W 2020 roku cudzoziemcy najczęściej podejmowali pracę na okres od 3 miesięcy do 1 roku (61% to zezwolenia o krótkim okresie ważności). Około 30% zezwoleń zostało wydanych, by umożliwić pracę powyżej 2 lat.

Cudzoziemcy najczęściej zatrudnieni byli w sektorach: przetwórstwa przemysłowego, transportu i gospodarki magazynowej, budownictwa, usług administrowania, a także handlu i napraw samochodowych. Wykonywali też prace proste. Najwięcej osób pracujących w wymienionych sektorach, to obywatele Ukrainy, a także Białorusi i Mołdawii.

Mapa. Cudzoziemcy według narodowości zgłoszeni do ubezpieczeń społecznych w 2020 roku w przekroju na małopolskie powiaty

mapa Małopolski  Źródło: opracowanie własne na podstawie danych dostarczonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Cudzoziemcy w specjalistycznych zawodach

Pewną grupę osób pracujących w Małopolsce w 2020 roku na podstawie zezwoleń stanowili specjaliści (4,8% cudzoziemców i było to 19 tys. osób). Na szczególną uwagę zasługuje branża informatyczna, w której wydano 1241 zezwoleń na pracę, o 156 mniej niż w 2019 roku. Najliczniej tę grupę reprezentowali Białorusini – 22,7% spośród wszystkich cudzoziemców, następnie obywatele Ukrainy (22,1%), oraz kolejno obywatele Indii i Rosji.

Liczba zezwoleń wydanych w innych grupach zawodów klasyfikowanych jako specjalistyczne była niewielka. Na przykład wydano tylko 75 zezwoleń dla pracowników wykonujących zawody medyczne. W 2020 roku wydano 5 zezwoleń dla osób reprezentujących grupy zawodowe lekarzy oraz 1 dla pielęgniarek i położnych. Przedstawicielom zawodów nauczycielskich z kolei wydano 229 zezwoleń, z czego 208 nauczycielom języków obcych, a cudzoziemcom reprezentującym zawody artystyczne 19 zezwoleń.

Wykres. Zezwolenia na pracę według. grup wielkich Klasyfikacji Zawodów i Specjalności w 2020 roku

wykres kołowyŹródło: opracowanie własne na podstawie danych Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej

Edukacja wśród imigrantów w Małopolsce

Małopolskie przedszkola i szkoły to placówki, do których uczęszcza około 3,4 tys. uczniów i wychowanków z innych krajów. Najwięcej z nich w stolicy regionu, Krakowie oraz powiecie krakowskim, ale także w powiatach oświęcimskim, myślenickim i tarnowskim, choć tutaj liczby te opiewają na kilkanaście do kilkudziesięciu osób.

W przypadku uczelni wyższych, wyraźny jest wzrost liczby studentów z zagranicy – w roku akademickim 2011/2012 było to 2,6 tys. osób, a w roku akademickim 2019/2020 już niemal 8,2 tys. (stan na 31.12 2019). W okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2019 roku, dyplom ukończenia studiów wyższych uzyskało 1,8 tys. cudzoziemców.

Jako ciekawostka, w 2019 roku cudzoziemcy studiujący na małopolskich uczelniach pochodzili ze 122 krajów. Kobiety stanowiły większość wśród studentów, bo 58% studiujących cudzoziemców. Zdecydowana większość, bo aż 93,5% studentów z zagranicy, wybrała tryb stacjonarny.

Więcej ciekawych informacji w najnowszym raporcie Małopolskiego Obserwatorium Rozwoju Regionalnego pt. „Imigranci w województwie małopolskim”. Zapraszamy do lektury.